Het model
Het groepsdynamische oevers model
De rivier van groepsdynamica
Bij de groeifabriek geloven we dat: “Sterke teams ontstaan waar teamleden zonder angst de beste versie van zichzelf kunnen zijn.” Dat vraagt om een zorgvuldige balans tussen individuele ruimte en verbondenheid met de groep.
Die balans visualiseren we als een rivier tussen twee oevers: het individualisme en het collectivisme. De ideale balans tussen individuele ruimte en verbondenheid met de groep vinden we in het midden van de rivier.
Het team als bootje
Ons team stellen we voor als een bootje dat op de rivier dobbert. Door gebeurtenissen van binnenin en buitenaf dwaalt je team-bootje soms af van het midden.
Als teambegeleiders proberen we dat bootje terug naar het midden van de rivier te gidsen. Want daar functioneert ons team optimaal.
Als individualisme overheerst
Een team gestrand op de oever van het individualisme mist samenhang. Teamleden voelen zich geïsoleerd, voelen geen verbondenheid met elkaar of met het grotere doel.
Eigenlijk kunnen we niet echt spreken over een team.
Als groepsdruk de overhand neemt
Een team gestrand op de oever van het collectivisme is als een gehoorzame kudde. Teamleden voelen zich verstikt door het keurslijf van de groep.
Voor individualiteit of een kritische stem is er geen plaats meer, en als de leider zegt: “we gaan van deze klif springen!” Dan zegt de rest van de groep: “ja, dat doen we!”
Pal in het midden van de rivier zijn het individuele en het collectieve mooi in harmonie.
- In teams die zich daar bevinden, voelen teamleden zich niet gehinderd door interpersoonlijke angsten.
- Teamleden voelen dat ze helemaal zichzelf mogen zijn en ervaren tegelijkertijd de warme omarming van de groep.
- Als er iets uitgesproken moet worden, durven teamleden dit doen.
- Teamleden hebben geen schrik om ten volle te participeren in het team, dat is belangrijker dan voorzichtig zijn met mogelijks gevoelige, bedreigende of taboe ideeën en keuzes.
- Teams die zich in het midden van de rivier bevinden zijn psychologisch veilige teams.
Angsten & krachten
Gebeurtenissen beïnvloeden het team doormiddel van angsten of krachten. De angsten duwen ons team weg van de harmonie in het midden van de rivier. De krachten brengen ons team dichter bij het harmonieuze midden.
Angst voor afwijzing
Uit angst voor afwijzing durfde ik als tiener niet nee zeggen tegen dat eerste pintje, uit schrik dat ik er niet meer bij zou horen als ik dat zou doen.
Door mee te gaan met de groepsdruk verplaatste de angst voor afwijzing onze groep toen meer naar de oever van het collectivisme.Kracht van kwetsbaarheid
Door als tiener toch te zeggen, ‘hey ik moet dat pintje niet hebben.’ Nam ik een risico, maar van de afwijzing die ik verwacht had, kwam niets in huis. Daardoor voelde ik me daarna des te meer veilig in onze groep.
Angst voor verandering
Veranderingen zorgen er soms voor dat je iets verliest: status, een comfortable manier van werken, een fijne groepssfeer. Uit angst voor dat verlies kan een groep soms verstarren. Deze verstarring zorgt dan op termijn voor een verlies van veiligheid.
Zo steekt deze angst bijvoorbeeld de kop op als het doel van een team veranderd, een vertrouwde werkwijze geschrapt wordt, of wanneer er nieuwe teamleden bijkomen
Kracht van groeps-succes ervaringen
Samen een match winnen, een bergtocht van 60 kilometer maken of een nieuwe ontdekking doen. Telkens we samen onze eigen verwachtingen overstijgen, beleven we een groeps-succes ervaring. Die ervaringen, groot en klein, verbinden ons.
Aan de slag
In ons boek: ‘Handen uit de mouwen’ staat precies beschreven hoe je aan de slag kan gaan met acht praktische tools om de krachten en de angsten in jouw team te managen. Met de hulp van die acht tools kan jij je teams steeds terug naar het midden van de rivier gidsen.
8 praktische tools om je team weer naar het midden van de rivier te gidsen
Collectivistische tools
Zo zijn er vier tools die onze teams naar de oever van het collectieve bewegen.
- Actieve kennismaking
- Groeps succes ervaringen faciliteren
- Groeps identiteit versterken
- Erkenning geven faciliteren
Individualistische tools
Twee tools die ons team naar de oever van het individualisme bewegen.
- Constructieve feedback faciliteren
- Constructief conflict faciliteren
Balancerende tools
En twee tools die de balans tussen de twee bewaken.
- Regels & afspraken maken
- Nabespreken & reflecteren inzetten
Geprikkeld door het model?
Meer duiding, herkenbare voorbeelden, en praktische tips vind je terug in ons boek “Handen uit de mouwen: wat de scouts je kunnen leren over groepsdynamica.”
Koop ons boek